“ทำไมผู้นำควรจะต้องมี สติ ความเสียสละและความเห็นอกเห็นใจ” …องค์ดาไลลามะ

“ทำไมผู้นำควรจะต้องมี สติ ความเสียสละและความเห็นอกเห็นใจ” …องค์ดาไลลามะ

ผมได้อ่านเจอบทความหนึ่งใน Harvard Business Review ชื่อ The Dalai Lama on Why Leaders Should Be Mindful, Selfless, and Compassionate โดยท่าน ดาไลลามะ ผู้นำจิตวิญญาณชาวทิเบต ที่ลี้ภัยมาอยู่ที่ประเทศอเมริกาได้ให้ข้อคิดเห็นไว ผมจึงขอนำมาสรุปให้กับท่านผู้อ่านพิจาราดูนะครับ

ท่านได้เล่าถึงประสบการณ์ที่ท่านได้พบกับผู้นำทั่วโลกกว่า 60 ปี ทั้งที่เป็นหัวหน้ารัฐบาล ผู้นำบริษัทและผู้นำองค์กรต่างๆ ท่านได้ให้ความเห็นว่า คนเราอยู่ได้อย่างมาก 90 ปี หรือไม่เกิน 100 ปี ดังนั้นหากเราจากโลกนี้ไป สิ่งที่เราควรทำคือการให้โลกใบนี้ดีขึ้น แล้วอะไรกันละที่จะทำให้โลกดีขึ้น ถ้าพูดอย่างตรงไปตรงมาคือ “การทำให้คนบนโลกนี้มีความสุข” ทุกคนปรารถนาความสุข ไม่มีใครต้องการความทุกข์เลย

แต่วันนี้โลกเราเหมือนเผชิญ วิกฤติด้านอารมณ์ ความเครียด ความหวาดระแวง และความหดหู่ได้เพิ่มสูงขึ้นกว่าที่มีมา ช่องว่างระหว่างคนรวยและจน ระหว่าง CEOs และพนักงาน ตลอดจนการที่ไปให้ความสำคัญกับผลกำไร มากกว่า การรักษาสัญญาที่เคยให้ไว้กับประชาชน การรักษาสิ่งแวดล้อม และความรับผิดชอบต่อสังคม

องค์ดาไลลามะ ได้ยกตัวอย่างการทำงานของผึ้ง ซึ่งไม่มีระบบอะไรการจัดการอะไรเลย ไม่ต้องมีกฎหมายรัฐธรรมนูญ ไม่ต้องมีตำรวจ ไม่ต้องการอบรมด้านจิตใจ แต่ก็สามารถอยู่ด้วยกันจนรอด แม้ว่าอาจจะมีปัญญาทะเลาะกันบ้าง แต่พอนำมาเปรียบกับมนุษย์ ที่มีกฎระเบียบต่างๆ มีตำรวจ มีความฉลาด และมีประสิทธิภาพที่ยิ่งใหญ่สำหรับการรัก และความเป็นมิตรกัน กลับดูเหมือนเราจะมีการร่วมมือกันน้อยมาก

แล้วผู้นำสามารถทำอะไรได้บ้าง องค์ดาไลลามะ ท่านได้ให้แง่คิดไว้ 3 ข้อดังนี้ครับ

จงมีสติ
การรักษาความสงบในใจ มนุษย์มีความฉลาด ความสามารถวิเคราะห์และวางแผนในอนาคตได้ เรามีภาษาที่สามารถสื่อสารให้เข้าใจคนอื่นได้ แต่จากความโกรธและความมีเยื่อใย ได้ทำลายความสงบในจิตใจ ทำให้เรารู้วิธีจัดการกับมัน เราจะต้องใช้ความเห็นใจในการทำให้เราสงบลง และใช้ความเป็นเหตุเป็นผลให้มากขึ้น เพราะความโกรธจะทำให้เราไม่สามารถมองเห็นสิ่งที่เป็นจริงได้ ผมว่าทุกคนคงเคยเป็นครับ บางครั้งเราก็โกรธใครหรือหลงใคร ต่อให้รู้ว่าจริงๆ แล้วเป็นอย่างไร เราก็จะบอกกับตัวเองตามที่เราต้องการจะบอก – เฟิร์สเสริม

ไม่เห็นแก่ตัว
โดยธรรมชาติเราจะเป็นสิ่งที่สนใจแต่ตัวเอง จริงๆแล้วสิ่งนี้เป็นสิ่งที่จำเป็นต่อการมีชีวิตอยู่ แต่เราควรต้องสนใจตนเองอย่างชาญฉลาด สนใจความสนใจของผู้อื่นได้ด้วย การร่วมมือกันเป็นฉันมิตร จะต้องมาจากความเชื่อใจและต้องมาจากใจที่เมตตาต่อคนอื่น

ความเห็นอกเห็นใจ
ความสุขที่สูงสุดของเราคืออิ่มเอิบในใจ (warmheartedness) สัตว์ทุกชนิดสามารถแสดงความเห็นอกเห็นใจได้ทั้งนั้น และมนุษย์เองเมื่อมีความเห็นอกเห็นใจ รวมทั้งการมีเหตุมีผล ความเห็นใจสามารถแผ่ไปได้กับคนทั่วโลก สิ่งนี้สามารถถูกสอนและเรียนรู้ได้

ความสงบมาจากคือการไม่มีสิ่งเร้ามารบกวนเรา ไม่มีสิ่งที่ทำให้เรากลัว ความสงบนั้นอยู่ที่จิตใจของเรา คนส่วนใหญ่เคยไม่รู้เลยว่า การมีจิตใจที่อบอุ่น ความเห็นใจ และความรัก เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เรามีดำรงอยู่

ผมเคยอ่านหนังสือขององค์ดาไลลามะหลายเล่ม ทุกครั้งคำสอนของท่านจะเน้นเรื่องความเห็นอกเห็นใจ (Compassion) มากเลยครับ ท่านจะคอยเน้นว่า ถ้าเรามีความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น จะเป็นสิ่งที่ทำให้จิตใจเรามีความสงบและมีความสุข หากมองในมุมนี้ ถ้าเรามีความเห็นใจผู้อื่นมากขึ้น มิใช่แค่เพียงทำให้คนอื่นมีความสุขขึ้นเท่านั้น แต่นั้นย่อมทำให้จิตใจเราสูงขึ้น ทั้งมีความสุขเพิ่มขึ้นด้วย และนั้นน่าจะคือสิ่งที่เราต้องการ…

ขอบคุณที่ติดตามครับ
เฟิร์สเล่าเรื่อง

บทความจาก https://hbr.org/2019/02/the-dalai-lama-on-why-leaders-should-be-mindful-selfless-and-compassionate