พระเอกลิเก ทำไมต้องขึ้นรถตลอด ทุกการแสดง

จำความได้ว่าสมัยผมเด็กๆ จะมีลิเกมาเล่นแถวบ้านบ่อยๆ ยายผมเองก็ชอบชวนผมไปดูนั่งดู

ผมชอบตรงลิเก ตรงที่มีสรรสวยงาม ถึงแม้สมัยเด็กๆ ผมจะรู้สึกว่าไม่ค่อยอินเท่าไร เพราะรุ่นผมต้องฟังดนตรีสากล เต้นเบรกแดนซ์ ถ้าเด็กๆยุคนี้ หรือคนที่เกิดมาก่อน หรือหลังผม ไม่ทันลองค้นดูท่าเต้นใน google ได้ครับ

แต่ด้วยความที่ตื่นตาตื่นใจ เพราะมีการแสดงมาเล่นแถวบ้าน ซึ่งเป็นลานอยู่ข้างหลังบ้าน ผมก็มักจะติดตามยายไปดูด้วยเสมอ ถึงแม้จะดูไม่จบเพราะหลับก่อน ลิเกเล่นกันตั้งแต่สองสามทุ่มกว่าจะจบไม่เที่ยงคืนก็ตี 1 ตี 2

สิ่งที่ผมจำได้อย่างแน่นอนคือ เค้าโครงเรื่องที่ผมดูก็จะคล้ายๆ กัน คือ พระเอกเป็นลูกกษัตริย์ที่ตกอับต้องไปร่ำเรียนวิชากับพระอาจารย์ เพื่อกลับมาช่วยบ้านเมือง หรือไม่ก็เป็นคนธรรมดา ที่มักจะต้องไปทำอะไรสักอย่างแล้วแต่เนื้อเรื่อง แต่ที่สำคัญต้องไปเรียนวิชากับพระอาจารย์ หรือไม่ก็ต้องเดินทางกลับบ้านมาเยี่ยมพ่อ เยี่ยมแม่ ที่บ้าน

ฟังดูแล้วเนื้อเรื่องไม่น่ามีอะไรใช่ไหมครับ

แต่ที่ผมสงสัยตั้งแต่เด็กจนถึงปัจจุบันนี้ คือ เนื้อเรื่องในลิเกมักอยู่ในซีนสมัยโบราณ หรือต้องเดินทางพเนจรไปในป่า

สิ่งที่ผมจำได้ และรู้สึกว่าจะมีทุกเรื่องที่เคยดูคือ ตอนที่เดินทาง ไม่ว่าจะไปร่ำเรียนวิชา หรือเดินทางกลับบ้าน พระเอกของเรามักจะพูดทำนองว่า “ นี้เราจะต้องไปฝึกวิชากับพระอาจารย์” หรือ “ แม่เรากำลังป่วยหนักเราต้องรีบเดินทางกลับบ้าน” แล้วจะต่อด้วยประโยคเด็ดว่า “แต่เราไม่มีค่ารถเมล์ที่จะกลับบ้าน / เดินทางไปหาพระอาจารย์ เราจะทำไงดี”

ถึงตอนนี้ผมมักสงสัยประจำว่า สมัยก่อนมีรถเมล์ด้วยหรือ หรือว่าจริงๆ รถเมล์มีมาแต่สมัยโบราณ ขนาดแสดงเรื่องจันทโครพ ในโคลงเรื่องเดิมพระเอกจะต้องนั่งรถเมล์หรือ ไม่ใช่ว่าต้อง เดินทางเปล่า ถ้าจะดีหน่อยก็ ต้อง ม้า หรือช้าง แต่สมัยนั้นไม่น่าจะมีรถเมล์ แต่นี้คือบทสำคัญที่ทุกเรื่องต้องมี

และเมื่อเอ๋ยถึงประโยคหลัง บรรดาแม่ แม่ (แม่ยก) จะกวักมือเรียกพระเอกลิเกพร้อมกับควักแบงค์สิบ ยี่สิบ แบงค์ร้อยบ้าง แบงค์ห้าร้อยบ้าง คนละใบ สองใบหรือมากกว่า ตามแต่ความสงสารในพระเอก .. ที่ไม่มีแบงค์พัน ผมจำได้ว่าสมัยผมเด็กๆ ยังไม่มีการผลิตครับ แต่ที่จำได้กับตา เห็นมี แม่ แม่ บางคน ถอดสร้อยไม่ว่าจะข้อมือ หรือคอ เพื่อสนุบสนุนค่าเดินทางให้กับพระเอก

และพระเอกของเราก็จะไปก้มลงกราบงามๆ กับแม่ๆ ทั้งหลาย แต่ท่าทางค่ารถสมัยโบราณน่าจะแพง เพราะกว่าจะรับครบทุกคนนี้ ผมว่าเป็นครึ่งชม. ขึ้นไป สงสัยว่าพระเอกของเราจะเดินทางไปอะแลสกาเพราะรวมๆแล้วแต่ละคืนได้ค่ารถเยอะพอดู ผมเห็นแล้วยังอยากเป็นพระเอกลิเกกับเขาบ้าง จะได้ไปกราบที่อก แม่ แม่ ผู้มีประคุณ

แต่เดี๋ยวนี้ไม่ค่อยได้ดูลิเกละเนื่องจากแถวบ้านที่อยู่ปัจจุบันไม่ค่อยได้มีการจัดงานเหมือนสมัยผมเป็นเด็ก อยากรู้เหมือนกันว่าเดี๋ยวนี้พระเอกสมัยนี้ จะมีรถขับ หรือยังต้องหาค่ารถเพื่อไปฝึกวิชาอยู่ (ฮิ ฮิ)

ขอบคุณที่ติดตาม
เฟิร์สเล่าเรื่อง